Niewidzialna Ochrona. Kurtyny świetlne bezpieczeństwa w automatyce przemysłowej
W nowoczesnej automatyce przemysłowej bezpieczeństwo musi iść w parze z wydajnością. Kurtyny świetlne to jedno z najskuteczniejszych rozwiązań chroniących operatorów maszyn bez ograniczania procesu.
W tym kursie pokażemy:
czym są kurtyny świetlne i jak działają,
jakie mają typy i zastosowania,
jak dobrać i poprawnie zamontować kurtynę,
oraz jakie normy należy spełnić, by wdrożyć je zgodnie z wymaganiami BHP.
Dzięki tej serii zdobędziesz wiedzę, która pomoże Ci świadomie projektować i integrować systemy bezpieczeństwa oparte na kurtynach.
Funkcja mutingu w kurtynach świetlnych bezpieczeństwa
Utrzymanie płynności procesów produkcyjnych przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa operatorów to dziś kluczowy wymóg w automatyce przemysłowej. Zatrzymywanie maszyn przy każdym przejeździe palety, pojemnika czy wózka AGV mogłoby skutecznie sparaliżować produkcję – szczególnie w dynamicznych środowiskach przemysłowych. Rozwiązaniem, które pozwala pogodzić ochronę ludzi z ciągłością pracy maszyn, jest muting – funkcja coraz częściej spotykana w kurtynach świetlnych bezpieczeństwa.
Czym jest muting i dlaczego się go stosuje?
Muting to nic innego jak czasowe wyłączenie działania kurtyny świetlnej w ściśle kontrolowanych warunkach. Dzięki temu przez strefę ochronną mogą przejechać obiekty – np. palety czy produkty na transporterze – bez zatrzymywania maszyny.
W odróżnieniu od tzw. blankingu, który stale ignoruje wybrane wiązki świetlne, muting działa tylko wtedy, gdy system wykryje spełnienie określonej sekwencji. To sprawia, że jest bezpieczniejszy i bardziej elastyczny.
Stosuje się go przede wszystkim w:
liniach transportowych,
stanowiskach pakowania,
systemach paletyzacji i depaletyzacji,
strefach przejazdu wózków AGV.
Jak działa muting?
Można powiedzieć, że muting to „zielone światło” dla materiału na linii. Najpierw system upewnia się, że pole ochronne jest czyste. Następnie czujniki wykrywają nadjeżdżający obiekt i przekazują sygnał do sterownika bezpieczeństwa. Ten włącza tryb mutingu – maksymalnie na minutę – dzięki czemu obiekt przejeżdża swobodnie, a operator nadal pozostaje chroniony. Cały proces jest widoczny dzięki systemowi sygnalizacji świetlnej. Co istotne, funkcja działa tylko wtedy, gdy oba czujniki wykryją obiekt niemal jednocześnie. Jeśli sygnalizacja zawiedzie, system automatycznie dezaktywuje muting, stawiając bezpieczeństwo na pierwszym miejscu.
Paleta przejeżdżająca przez strefę zabezpieczoną kurtyną świetlną (1) jest automatycznie ignorowana dzięki aktywacji mutingu przez czujniki (2). W ten sposób zachowana zostaje ciągłość procesu, a jednocześnie zabezpieczenie przed nieautoryzowanym dostępem osób do strefy niebezpiecznej pozostaje aktywne.
Źródło: Telemecanique Sensors
Muting wbudowany czy sterowany zewnętrznie?
W praktyce wybór pomiędzy mutingiem wbudowanym a realizowanym zewnętrznie zależy od skali i stopnia złożoności instalacji. Jeśli mamy do czynienia z prostą linią transportową, gdzie warunki są powtarzalne i przewidywalne, wbudowany muting będzie wystarczający i pozwoli ograniczyć czas oraz koszty wdrożenia. Natomiast w aplikacjach wymagających większej elastyczności – np. przy zmiennej wielkości transportowanych obiektów, konieczności obsługi wielu stref ochronnych czy integracji z dodatkowymi systemami – zdecydowanie lepiej sprawdzi się muting realizowany przez moduł bezpieczeństwa. Dzięki temu rozwiązanie można łatwo skalować i dostosowywać do rosnących potrzeb zakładu.
Zestawy ramion mutingowych Telemecanique Sensors w różnych wariantach montażowych, w tym modele XUSZASL2XT, XUSZASL2PP, XUSZASL2PPT, XUSZASL2PPS, XUSZAML2XP oraz XUSZAML2PTS – do integracji funkcji mutingu z kurtynami świetlnymi w aplikacjach logistycznych i transportowych.
Źródło:Telemecanique Sensors
Gdzie w praktyce wykorzystuje się muting?
Muting najczęściej stosuje się w aplikacjach, w których przez strefę chronioną regularnie przejeżdżają materiały lub palety. Pozwala to zachować bezpieczeństwo ludzi, a jednocześnie uniknąć zatrzymywania całego procesu produkcyjnego. To rozwiązanie szczególnie dobrze sprawdza się w czterech obszarach:
Logistyka i transport wewnętrzny – na automatycznych liniach przenośnikowych palety mogą przemieszczać się swobodnie, bez konieczności zatrzymywania urządzeń.
Pakowanie i sortowanie – w strefach załadunku i odbioru produktów muting umożliwia płynne przejście paczek przez pole ochronne, przy zachowaniu pełnej kontroli dostępu operatora.
Robotyka przemysłowa – detale mogą wjeżdżać i wyjeżdżać ze strefy robota, a kurtyna w trybie mutingu nadal chroni personel obsługujący stanowisko.
Systemy AGV i AMR – wózki autonomiczne lub roboty mobilne przejeżdżają przez wyznaczone korytarze bez zakłóceń w pracy linii, a jednocześnie operatorzy są nadal chronieni przez kurtyny bezpieczeństwa.
Muting zgodny z zasadami – o czym pamiętać
Muting można stosować tylko wtedy, gdy spełnione są kluczowe wymagania bezpieczeństwa. Przede wszystkim stan jego aktywacji musi być wyraźnie sygnalizowany – najczęściej poprzez dedykowaną lampkę ostrzegawczą. Niezbędne jest również to, aby czujniki inhibicyjne były regularnie testowane, a ich sprawne działanie potwierdzane w cyklicznych kontrolach. Co równie ważne, funkcja powinna uruchamiać się wyłącznie w ściśle określonych i kontrolowanych warunkach, tak aby nie dawała możliwości obejścia zabezpieczeń przez operatora.
Wszystkie te zasady wynikają z obowiązujących norm bezpieczeństwa, które określają zarówno minimalny poziom niezawodności układów, jak i sposób projektowania systemów ochronnych. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej i poznać szczegółowe wymagania norm ISO i EN dotyczących kurtyn świetlnych, zachęcamy do lektury naszego oddzielnego artykułu poświęconego normom bezpieczeństwa.
